İskoçya Viski Bölgeleri ni bilmek, viskileri tanımak ve tadım karakteristiklerini ayırd edebilmek açısından çok önemli. The Scotch Whisky Association (SWA) İskoçya’yı 5 viski bölgesine ayırıyor. Bazı kaynaklarda Islands (Adalar) Bölgesi 6. bölge olarak geçse de resmi bölge tanımlamaları üstünden gitmenin en doğrusu olduğunu düşünüyorum. İskoçya’da bulunan 100’ün üstündeki malt ve tahıl damıtımevi İskoçya coğrafyasının tamamına dağılmış şekilde:

Temel İskoçya Coğrafyası

İskoçya Birleşik Krallık’ta İngiltere’nin hemen üstünde yer alıyor. Ülkenin İngiltere’ye komşu güney kısımlarına Lowland, kuzeyde kalan tüm bölüme de Highland adını veriyoruz. İskoçya 3 taraftan girintili çıkıntılı bir kıyı şeridine sahip ve çevresinde irili ufaklı yüzlerce ada bulunuyor.

Bu bölgeleri tanımak, farklı viskilerin tadım özelliklerine aşina olmak ve coğrafi özelliklerin viskinin karakterine olan etkisini ayırt edebilmek açısından çok önemli.

İskoçya’da 5 viski bölgesi yer alıyor:

• Speyside
• Highland
• Lowland
• Islay
• Campbeltown

1- SPEYSIDE

Speyside kelimenin tam anlamıyla “dünyanın viski başkenti”. İskoçya’da bulunan damıtımevlerinin yarısı (yaklaşık 50 damıtımevi) Highland bölgesinin kuzeyinde yer alan küçücük Speyside bölgesine sıkışmış durumda. Spey ırmağı ve kollarıyla sulanan bu müthiş coğrafya çiçeksi, meyvemsi notalarıyla dikkat çeken viskileriyle ünlü ancak burada bulunan pek çok marka, farklı fıçı kullanımı konusunda da usta oldukları için bölgenin tadım karakteristiği olarak tek bir tattan/kokudan bahsetmek pek mümkün değil. Bölgede dünyanın en çok ödül alan tek malt viskisi Glenfiddich, en çok satan malt viski ünvanını bu sene Glenfiddich’ten alan The Glenlivet, bir Speyside klasiği Macallan ve daha sayısız damıtımevi muhteşem viskiler üretmeye devam ediyor. Pekçok Speyside viskisini farklı ekspresyonlarıyla Türkiye’de de bulmak mümkün.

Speyside gezi notlarım Dipnot Tablet dergisinde yayınlanmıştı.

2-HIGHLAND

Highland yüzölçümü açısından İskoçya’nın en geniş viski bölgesi ve Lowland’in kuzeyinde kalan tüm coğrafya Highland olarak adlandırılıyor. Aslında Speyside bölgesi de Highland’in içinde alıyor ancak Speyside’da o kadar fazla damıtımevi var ki ayrı bir bölge olarak geçiyor. Highland bölgesi Edradour, Glenmorangie, Balblair, Clynelish, Dalmore gibi efsanevi damıtımevlerini barındırıyor. Bazı kaynaklar İskoçya çevresinde bulunan adaları ayrı bir bölge olarak aldığı için Islands (Adalar) diye de bir bölgeden de bahsetmek mümkün. Tadım karakteristiklerinin farkları da düşünülünce deniz notaları ağırlıklı, tuzlu ve yosunsu Talisker, Scapa, Highland Park, Jura, Abhainn Dearg gibi viskileri Highland değil Islands bölgesi damıtımevleri olarak tanımlamak bence de daha doğru.

3-LOWLAND

İskoçya’nın İngiltere sınırından başlayarak tüm güney coğrafyasını kaplayan bu alanda pek çok damıtımevi bulunsa da en bilinenleri Glenkinchie ve Auchentoshan. Tek malt viskileri her yerde bulunabilen bu markaların yanısıra Girvan ve Cameronbridge gibi adı pek bilinmeyen ancak büyük miktarlarda tahıl viskisi ürettikleri için endüstride büyük öneme sahip damıtımevleri de Lowland bölgesinde bulunuyor. Cameronbridge bu aralar David Beckham’ın marka yüzü olduğu yeni Diageo tahıl viskisi Haig Club’ın da üretildiği damıtımevi.

Lowland Damıtımevleri

4-ISLAY

Islay İskoçya’nın güneybatısında yer alan küçücük bir ada ve sadece 8 damıtımevi var. Ancak Islay viskileri o kadar kendilerine has bir karakter sunuyor ki İskoç tek maltları dendiğinde akla gelen ilk bölgelerden biri. Islay adasında aktif olarak üretim yapan 8 damıtımevi Ardbeg, Bunnahabhain, Bruichladdich, Lagavulin, Laphroaig, Bowmore, Caol Ila ve adada açılan son damıtımevi olan Kilchoman.

Islay adası viskileri arpalar maltlanırken turba dumanında kurutulduğu için turbalı ve isli karakterleriyle ünlü. Damıtımevlerinin depoları hemen denizin yanında olduğu için yosunsu, tuzlu, deniz notaları da sık rastladığımız özellikler.

5-CAMPBELTOWN

İşte en az tanınan viski bölgesi. Tarihte çok daha fazla damıtımevi barındıran ve “dünyanın viski başkenti” olarak bilinen bu bölgede günümüzde sadece 3 damıtımevi aktif olarak çalışıyor: Springbank, Glengyle ve Glen Scotia. Springbank’in 2.5 kez damıtım yaparak müthiş viskilere imza atması ve ve Campbeltown viskilerinin her yerde bulunamaması nedeniyle efsanevi bir statüye kavuşmuş bir bölge.