Şarap Bitişli Viskiler
Dr. Burkay Adalığ
Viskiyi diğer içkilerden ayıran en önemli özelliklerden biri aroma eklenemeyen bir içki olması. Tadının ve kokusunun %70-80’ini içinde olgunlaştığı meşe fıçıdan alan ve ayrıca aroma eklenemeyen bir içki olduğu için de farklı viskiler yaratmak için tek yöntem farklı fıçıların kullanmak. Viski olgunlaştırmak için fıçının meşe olması yeterli; yasalar, hem sıfır meşe fıçıların hem de içinde daha önce başka içkiler beklemiş fıçıların kullanımına izin veriyor.
İskoç viskilerini olgunlaştırmak için en sık olarak 2 tür fıçı kullanılıyor:
- Amerikan meşesinden yapılan ve daha önce içinde burbon beklemiş olan fıçılar (barrel)
- İspanya’nın Jerez bölgesinde üretilen yüksek alkollü bir şarap olan şeri bekletilmiş Avrupa meşesi fıçılar (butt)
İskoçya’daki yüzlerce damıtımevi sadece bu iki fıçı türünü kullansa lezzette bu kadar fark yaratabilmek mümkün olamazdı. Bu nedenle markalar farklı fıçılar ve bekletme süreleri kullanarak viskilerine farklı lezzetler kazandırıyor.
İskoç viskilerini fıçılarına göre kategorize edersek 3 ana başlık öne çıkıyor:
- Tüm olgunlaşmasını Ex-burbon fıçılarda geçirmiş viskiler
- Tüm olgunlaşmasını şeri fıçılarında geçirmiş viskiler
- Bir süre (mesela 10 yıl) ex-burbon fıçıda kaldıktan sonra kısa bir süre (mesela 2 yıl) başka bir şarap fıçısına (mesela şeri veya diğer şaraplar) aktarılıp “bitiş” verilmiş viskiler. (İng Finish)
İşte bu 3. kategori zengin bir lezzet profili yaratmak için en çok kullanılan yöntem. En fazla fıçı kullanan içki kategorilerinden biri de şarap olduğu için son yıllarda farklı şarap fıçılarında olgunlaşmış / bitiş verilmiş çok sayıda viski görmeye başladık.
Her viski tutkununun üzüm ve şarap bilgisine de sahip olması gerektiğine inanıyorum. Şarap uzmanı veya sommelier olmayabilirsiniz ancak kısa kısa da olsa üzüm cinslerini ve şarapları tanırsanız viskinizde nasıl bir tadım profiliyle karşılaşacağınızı da tahmin edebilirsiniz. (yazıdaki görseller Wine Folly sitesinden alınmıştır)
SAUTERNES
(Ok Sotern)
Fransa’nın Bordo bölgesinde Semillon, Sauvignon Blanc gibi üzümlerden üretilen tatlı bir beyaz şarap. Kayısı, bal gibi aromalara sahip ve Sauternes fıçısında bekletilen viskilere benzer tatlı notalar ekliyor.
Viski Örnekleri:
- Glenmorangie The Nectar 16 (eski adıyla Nectar D’Or)
- Tullibardine 225 Sauternes Cask Finish Whisky
- Kilchoman Sauternes Cask Finish
- Glenallachie 12 Year Old Sauternes Cask Finish
- Arran Sauternes Cask
- Octomore 16.3
- Edradour 11 Year Old 2012 Sauternes Cask Whisky
BAROLO
Kuzey İtalya’nın Piedmont bölgesinde Nebbiolo üzümlerinden üretilen ünlü bir İtalyan şarabı. En az 18 ay meşe fıçıda bekletilen bir şarap türü ve 5 yıl boyunca fıçıda beklerse “riserva” olarak etiketlenebiliyor. Yüksek tanenli, asiditesi yüksek bir şarap ve deri, kuru meyveler, çikolata, meyan, tütün gibi zengin bir tadım profiline sahip.
Viski Örnekleri:
- Edradour 16 Year Old 2000 Barolo Cask Finish
- Tomatin 2010 Italian Collection Barolo Finish
- Glen Moray 1998 Warehouse 1 Barolo Finish
- Glen Scotia 14 Year Old Icons of Campbeltown Release No.2
PORTO ŞARABI
(İng. Port Wine)
Portekiz’in Douro vadisinde üretilen yüksek alkollü bir tatlı şarap türü. Tinta Barroca, Tinto Cão, Tinta Roriz (Tempranillo), Touriga Francesa ve Touriga Nacional cinsi üzümler kullanılıyor ve üretimi sırasında üzüm suması (aguardente) eklenerek alkolü yükseltiliyor. Ruby, Tawny gibi türleri var. %19-20 alkol oranına sahip porto şarapları genellikle aperitif olarak veya tatlıyla tüketiliyor ve çikolata, karamel, tarçın, orman meyveleri gibi notalara sahip.
Viski Örnekleri:
- Glenmorangie Quinta Ruban 14 Year Old
- Arran Port Wine Finish
- Tomintoul Tawny Port Cask Finish
- Glenallachie 9 Year Old Douro Valley Wine Finish
- Teeling Single Malt Whiskey
- Kavalan Concertmaster Port Cask Finish
- Dalmore Mackenzie 1992 17 Year Old Port Cask Finish
MARSALA
Sicilya’nın Marsala kentinde üretilen yüksek alkollü bir tatlı şarap. Grillo, Inzolia, Catarratto, Damaschino gibi üzüm cinsleriyle üretiliyor. Az şekerli (sek) veya çok şekerli (100 g/L) (tatlı) türleri var. Olgunlaşma yılına göre Superiore, Superiore Riserva, Soleras gibi isimler alabiliyor.
Viski Örnekleri
- Benriach The Smoky Twelve 12
- Tomatin 2010 Marsala Finish
- GlenAllachie 11 Year Old Marsala Finish
- Deanston 15 Marsala
PINOT NOIR
(Ok Pino Nuar)
Pinot Noir bir şarap stili değil üzüm cinsi ve başta Fransa olmak üzere dünyanın pek çok şarap ülkesinde kullanılan bir siyah üzüm. Farklı ülkelerde ve farklı iklimlerde değişik tat profilleri yaratsa da genellikle şaraba kiraz, karanfil, vanilya gibi notalar veriyor
Viski Örnekleri:
- Tomintoul Pinot Noir Cask Finish Whisky
- Woodford Reserve Master’s Collection – Sonoma-Cutrer Finish – Pinot Noir
- Deanston 17 year old 2002 Pinot Noir Cask Finish
Diğer Kırmızı Şaraplar
Şarap dünyası çok çok zengin ve her gün başka bir viski markasının farklı bölge üzüm ve şaraplarının fıçılarını kullanarak viskilerine farklı lezzetler kattığını okuyoruz.
Viski Örnekleri
- Nc’nean Organic Single Malt
- Chivas Regal 18 Year Old Ultimate Cask Collection, Pauillac Cask Finish.
- Aberfeldy 18 Year Old Tuscan Red Wine Cask
- Aberfeldy 15 Year Old Napa Valley Red Wine Cask (Cabarnet Sauvignon)
- Green Spot Chateau Montelena Zinfandel Finish
- Johnnie Walker Black Ruby
- Dalmore King Alexander III (Madeira, Marsala, Porto)
- Tamnavulin French Cabernet Sauvignon Cask
…
ŞERİ konusunda ayrıntılı bilgi için bu yazımı okuyabilirsiniz.
Fıçı kimyasını ve farklı fıçıların viskiye etkisini bu yazımda aktardım
Eğitim ve turlarımız hakkında bilgi almak için haber bültenimize kaydolmayı unutmayın




