TORMORE DAMITIMEVİ

(Okunuşu: Tor-moğr)

1958’de kurulan Tormore harika mimarisiyle dikkat çeken bir Speyside damıtımevi.

Damıtımevi tarihine baktığımızda pek çok damıtımevinin 1800’lü yıllarda kurulduğunu görüyoruz. 20. yüzyılda İskoçya’da çok az yeni damıtımevi açılıyor. 1949’da kurulan Tullibardine, 1957’de kurulan Glen Keith Damıtımevi’nden hemen sonra 1958’de kurulan Tormore Damıtımevi 20. yüzyılda kurulan en büyük ve modern damıtımevi olma özelliğini taşıyor.

1958 yılında o zamanın en büyük viski büyük firmalarından olan Long John tarafından kurulan damıtımevi adını Galce “yüksek tepe” anlamına gelen “Torra Mhoir” den alıyor. Damıtımevi 1989 yılında adı sonradan Allied Domecq olacak Allied Lyons firması tarafından satın alınıyor. Diageo firması tek malt viskilerini “Classic Malts of Scotland” ailesi olarak pazarlamaya başlayınca 1991’de Allied Domecq, Tormore’un yanı sıra Miltonduff, Glendronach ve Laphroaig markalarını “Kaledonya Maltları” adı altında sunuyor ancak bir süre sonra Tormore’un yerini Scapa alıyor. Damıtımevinin tarihindeki en büyük değişiklik 2005’te Fransız Pernod Ricard firmasının Allied Domecq firmasını satın alması. Bu sayede Tormore da Pernod Ricard bünyesine geçiyor. Uzun yıllar Pernod Ricard firmasının Royal Salute, Chivas ve Ballantine’s harmanları için viski üreten ve nadiren tek malt olarak şişelenen Tormore, 2022 yılında açıklanmayan bir fiyatla Elixir’e satıldı. Elixir’in sahipleri Whisky Show London ve Whisky Exchange’in de kurucuları olan Rajbir ve Sukhinder Singh kardeşler.

1970’lerde bile 8 imbikle operasyon gösteren damıtımevinde bugün hâlâ 11 paslanmaz çelik fermantasyon tankı ve 8 imbik bulunuyor ve yıllık 5 milyon litre civarındaki malt viski üretimiyle Speyside’ın devlerinden biri. Yavaş bir distilasyon işlemi ve imbiklere yerleştirilmiş özel saflaştırıcılar (Purifier) sayesinde hafif karakterli, zengin aroma profiline sahip meyvemsi maltlar üretiyorlar.

Nispeten yeni bir damıtımevi olmasına rağmen 1800’lerden kalmış bir malikane hissi veren Tormore özel ısmarlanmış bir mimari projeye sahip. Uzun yıllar içinde depoların ve imbik salonlarının rastgele eklenmesiyle kurulan kaba taş binalardan oluşan eski damıtımevlerinin aksine, Tormore önde gelen bir mimar ve Kraliyet Akademisi’nin (Royal Academy) eski başkanı olan Sir Albert Richardson tarafından tasarlanmış. Richardson, tasarımında neoklasik zarafeti modernizmle harmanlıyor. Ortaya çıkan bu görkemli yapı beyaz duvarları, kendine has yeşil bakır çatıları, özenle şekillendirilmiş botanik bahçeleri, bir balo salonunu hatırlatan yüksek tavanlı imbik salonu ve klasik İskoç halk ezgilerini çalan saat kulesiyle dikkat çekiyor. Endüstriyel bir binada bu denli yüksek bir estetik kaygı güdülmesi o dönemin viski endüstrisinde daha önce hiç görülmemiş bir durum.

Tormore Damıtımevi’ne “Speyside’ın İncisi” adı veriliyor. Bu isim sadece olağanüstü mimarisinden değil damıtımevine su veren Achvochkie Deresi’nin Spey Nehri ile birleştiği noktanın Birleşik Krallık’taki en büyük tatlı su inci midyesi popülasyonuna ev sahipliği yapması. Çok nadir oluşan bu pembe renkli tatlı su incileri Birleşik Krallık ve İskoçya Kraliyet Mücevherleri’nde de yer bulmuş.

Tormore Damıtımevi ziyaretçi kabul etmiyor ve özel izinle gezilebiliyor. 2019 yılında Meleklerin Payı: Bir Viski Macerası kitabımı yayına hazırlarken ziyaret etmiş ve çektiğimiz video ve fotoğrafları kitabımda ve Youtube kanalımda paylaşmıştım.

KA Spirits arşivinde bulunan 2007 damıtımı bir ex-bourbon fıçısından şişelediğimiz bir ekspresyon yakın zamanda The Project W ailesine eklenecek.